THUỐC LÁ, THUỐC LÀO
Trần Minh Hải, tự truyện
Phong tục ăn trầu hút thuốc lá thuốc lào có tự ngàn xưa, thời Pháp thuộc trở về sau này mới có thuốc lá điếu được sản xuất hàng loạt, tiện sử dụng và nom sang chảnh, tham gia trong các đồ lễ nghi cưới hỏi, món phù trợ đắc lực không thể thiếu bên cốc trà bên ly cà phê "trà dư tửu hậu" ối người nghiện trường kỳ khó lòng dứt bỏ. ầng ậc trên phim ảnh và họa báo.
Thuốc lá thuốc lào dùng lá chuối khô bọc bảo quản, điếu cày di động và bùi nhùi rơm giữ lửa, điếu bát chễm trệ trên mặt bàn uống nước cạnh ngọn đè dầu hoả để ngọn lửa bé tý...là hình ảnh thân thuộc đi vào văn chương "điếu đóm" "điếu mày" từ trẻ tới già ai ai cũng hút. Thời buổi này lớp trẻ hút thuốc lào còn nhiều hơn lớp trung niên và các Cụ, quán nước miền bắc quán nào chả có điếu cày, người ta dễ sà vào bắn nhờ một phát...ai cũng biết, biên thế thôi ạ
Các vị ở miền bắc trong chiến tranh và mấy chục năm cái gì mà chả được phân phối theo sổ, tem phiếu lương thực, thực phẩm, đồ dùng thiết yếu hàng tháng, dịp tết và cả thuốc lá nữa nhé. Lớp người già vẫn nhớ những năm 1980 thế kỷ trước sẽ nhớ các loại thuốc lá được bán phân phối này. Giai đoạn 1960-1970 tại miền bắc thường phân phối và bán lẻ các loại thuốc lá theo tiêu chuẩn dưới đây:
1. Nhãn hiệu Ba đình (dùng cho cấp cao nhất)
2, Nhãn hiệu Thăng long (dùng cho cán bộ cao cấp)
3. Nhãn hiệu Thủ đô (dùng cho cán bộ trung cấp)
4, Nhãn hiệu Điện biên (Dùng cho cán bộ trung cấp và sơ cấp)
5. Nhãn hiệu Tam đảo (dùng cho cán bộ sơ cấp)
6. Nhãn hiệu Trường sơn (dùng cho cán bộ sơ cấp)
7. Thuốc tự cuốn và thuốc ..Lào cho toàn dân. Thuốc lá sợi Lạng sơn quấn giấy pô luya và giấy tự điển CCCP. Thuốc lào Vĩnh bảo quấn lá chuối khô
Thuốc lào nhà nước bán gói giấy đen với nhãn hiệu : Sông Cầu, Vĩnh bảo, An thái, Độc lập, Thống nhất.
-Thuốc lá không xếp hạng gồm : Bông lúa, Sapa, Drao, Sông hương, Hoa đào, Lao động, Nhị Thanh, Tam thanh, Đống đa, Xuân mới, Cửu long, Sông Lam, Hồ tây, Đồ sơn, Phù đổng, Bông sen, Sầm sơn, Sông Hồng...
-Theo tôi biết, trước 1960 gian chính giữa của nhà Goda (Bách hóa tổng hợp sau này) là cửa hàng thuốc lá, trước cửa có treo một bảng quảng cáo có đèn chuyển đổi (có lẽ duy nhất của Hà nội lúc đó) hình 3 bao thuốc (cũng là 3 nhãn thuốc đầu tiên của nhà máy thuốc lá Thăng Long trong khu nhà máy Cao Xà Lá mới xây dựng): Thăng Long, Hoàn Kiếm và Trường Sơn. Những nhãn thuốc khác sau này mới có.
-Thuốc lá sợi vàng Hoàn Kiếm, "quốc doanh Thăng Long sản xuất Tân lộc vẽ 20 điếu". Đấy là tất cả thông tin ghi trên cái vỏ bao in màu xanh lá cây xậm có in hình tháp rùa. Nó chỉ dưới trướng Thăng Long thôi. Cả hai loại này đều bảo bạc, thời đó thuốc lá chưa có cán (tức loại thuốc lá có đầu lọc)
Do kinh tế thời chiến tranh và bao cấp khó khăn nên có nhiều câu thơ bất hủ, kinh điển, đjc lạ bật cười và ứa ra nước mắt. Riêng về thuốc lá thuốc lào có những câu thơ:
"Tạm biệt Điện biên vãy chào Tam đảo
Vượt Trường sơn ta tiến sang Lào.."
Hay tích cực hơn lại có cả bài thơ
"Vi thằng giặc mỹ Giôn sơn
Nên ta phải vượt Trường Sơn qua Lào
Thủ đô xa tự năm nào
Giã từ Tam Đảo, vẫy chào Điện Biên
Nay mai chiến thắng trăm miền
Thủ đô, Tam Đảo, Điện Biên lại về"
-Tam đảo, Bảo nghe ngay ?
Sa pa, Mời ra đứng cửa (chờ đấy)?
Thăng long, Chưa xong cũng duyệt ?
Thủ đô, Mời vô tiếp trước ?
Ba con nằm (555) đang nằm cũng ký ?
-Sông cầu là đầu câu chuyện
Sa mít nói ít hiểu nhiều
-LXT Thang Le cung cấp tin : Lính trường sơn trong chiến trường chỉ biết từ năm 1970 trở đi :
+Từ A trưởng trở xuống : 1 gói 50g thuốc Lào An thái (không tính thời hạn)
+cấp trung đội: 05 bao Tam đảo/tháng
+cấp đại đội : 10 bao (một tút)/tháng
+cấp Tiểu đoàn 10 bao/tháng (thường là Điện Biên-vào diện thuốc lá thơm rồi)
Loại nhu yếu phẩm này cũng ưu tiên như đường sữa, thuốc bổ, rượu bổ, Vita min...Mình may mắn 10/71 đã được vào b phó (5 bao Tam đảo). Chuyện thuốc lá thuốc lào còn dài dài trên facebook, youtube với những cip, mv hài tự chế có cả cảnh Tây say thuốc lào...không nói nữa ở đây. Hế hế, thêm ảnh sưu tầm (13/8/2019)
